id=”b8w51t”
Bölgesel İnovasyon Nedir? Bir İzmirli’nin Bakış Açısıyla
Herkese merhaba! Öncelikle biraz kendimi tanıtayım, ben İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, gündüzleri biraz ciddi (sadece biraz) ama akşamları espri yapmadan duramayan bir genç yetişkinim. Arkadaş ortamında herkesin eğlenmesine neden olan adam, ama aynı zamanda her şeyi kafasında kuran, “Ya şöyle olursa?” diye sürekli düşünen adam. İşte böyle biriyim. Bu yüzden bugün sizlere, hem eğlenirken hem de biraz düşündürerek, “Bölgesel inovasyon nedir?” sorusunu açıklamaya çalışacağım. Ama merak etmeyin, sıkıcı olmamaya özen göstereceğim. Hadi başlayalım!
İnovasyon mu, Bölgemiz mi? Yoksa İkisi Birden mi?
İnovasyon… Herkesin dilinde. Şirketler her gün “inovasyon yapıyoruz” diyor, teknoloji firmaları “yeni ürünler geliştirdik” diye cıyaklıyor, devasa endüstriler “inovasyonla büyüyoruz” diyor. Peki ama bu “bölgesel inovasyon” işi ne? Hem bölgeyi hem de inovasyonu nasıl birleştiriyorsunuz? Öncelikle şunu söyleyeyim, çok karışık bir şey değil. Daha doğrusu, karışık olmasına rağmen gayet basit bir şekilde anlatılabilir.
Bölgesel inovasyon, aslında bir bölgenin, örneğin İzmir’in, ekonomik ve sosyal yapısını iyileştirebilmek için yenilikçi çözümler geliştirmesi ve bunu bir şekilde hayata geçirmesi demek. Hadi bunu daha basite indirgemek gerekirse: Bir şehir ya da bölge, eski alışkanlıklarından sıyrılıp yeni fikirlerle kendini nasıl geliştirebilir? Yani, her şeyi bırakıp bir şekilde “yenilikçi” olmak… Ama bu yenilik sadece internetten yeni bir meme oluşturmak değil, gerçekten bir şeyleri değiştirebilmek için çaba harcamak.
Mesela, İzmir’deki zeytinciliği düşünün. Zeytinlerin sağlıklı olduğu ve bol olduğu yer, ama diyelim ki zeytin ürünlerine yeni bir dokunuş yapmaya başladılar: Kimse bu kadar büyük ve kaliteli zeytini böyle pişirmeyi düşünmemişti, ama biz İzmirli zeytinlerimizi gourmet hale getirdik! İşte bu da bölgesel inovasyon örneğidir. Zeytinyağının, zeytin çeşitlerinin farklı kullanım alanları, işte bunlar da inovasyona dahildir. Ama şunu da soruyorum: Ya bu da bir tesadüfse? Yani biz de bölgesel inovasyonun da böyle tesadüfen mi gelişmesini bekliyoruz?
Bir İzmirli Gözüyle Bölgesel İnovasyon: Sadece Zeytin mi?
Şimdi İzmir’de yaşıyoruz, biliyorsunuz. Zeytinyağının başkenti, öyle değil mi? Ama sizce İzmir sadece zeytinle mi anılmalı? Tabii ki hayır! Bölgesel inovasyon aslında bir şehri sıradanlıktan çıkarıp, onlara daha “ilginç” bir şeyler katmayı hedefliyor. İzmir’de, mesela, ben geçen gün yeni bir teknolojik ürün üzerine çalışan birkaç girişimciyle tanıştım. Sadece zeytinyağlı sabun değil, akıllı şehir teknolojileri üzerine fikirler üretiyorlar. Şehirde ulaşımı daha verimli hale getirecek, trafik sorununu çözmeye yönelik uygulamalar geliştiriyorlar. Bunlar, inovasyonun başka bir boyutu! Öyle ki, belki bir gün İzmir’deki her bisikletin yerini takip edebileceğiz, sadece “Ne zaman gelir?” demekle kalmayacağız, uygulamadan “o bisiklet şu saatte ne kadar yol aldı” bilgisine ulaşacağız. Ya da hayal edin, akıllı çöplerimiz bile olacak!
Tabii ki bunlar şaka değil. Gerçekten teknoloji ilerledikçe, belediyeler ya da yerel yönetimler bile bu tür projelere yatırım yapmaya başlıyor. Çünkü bölgesel inovasyon, sırf yeni iş fikirleri üretmekle kalmıyor, aynı zamanda toplumun yaşam kalitesini artırmaya yönelik de bir şeyler yapıyor. İzmir’in otobüslerine bindiniz mi mesela? Bir dönem “Durak ne zaman gelir, durumu nasıl?” diye merak ederdik. Şimdi hemen cep telefonuna bak, bilgiye ulaş, rahatça plan yap. Bu da bir inovasyonun örneğidir. Ama şöyle bir durum var: Ya buna çok alıştık da, başka şehirler ne durumda diye düşünmek bile istemiyoruz? Evet, İzmir’de güzel ama ya diğer bölgeler? Türkiye’nin her yeri bu seviyeye gelebilir mi? Veya bölgeler arasındaki eşitsizlik artar mı? Bu da ayrı bir soru tabii.
Bölgesel İnovasyon Neden Bu Kadar Önemli?
Bölgesel inovasyon, gerçekten çok önemli bir kavram. Çünkü düşündüğümüzde, dünya üzerinde her bölgenin kendine has kaynakları ve potansiyelleri var. İzmir gibi bir şehirde, deniz kenarında olduğunuz için tarım ve hayvancılıkla ilgili çok fazla fırsatınız olabilir. Ama aynı zamanda teknoloji, tasarım, yaratıcı endüstriler de gelişiyor. Peki, bu fırsatlar doğru kullanılmazsa ne olur? Evet, burası biraz “kötümser İzmirli” tarzı olacak, ama bu potansiyel hala birçok yerel yönetim tarafından tam anlamıyla keşfedilmiyor. Çünkü inovasyon sadece büyük şehirlerin ya da büyük projelerin işi değil. Her bölgede farklı farklı fırsatlar var ve bunların değerlendirilmesi lazım.
Mesela, ben geçen gün kahvemi içerken (çok filozofça bir sahne değil mi?), “Bu kadar kafe açmak yerine, İzmir’de teknolojik startup’lar neden daha fazla açılmıyor?” diye düşündüm. “Belki kafe işletmek daha kolaydır, çünkü İzmirliler kahve içmeye çok düşkündür,” diye düşündüm. Ama yine de! Eğer İzmir’de her kahve dükkanı birer mini teknoloji atölyesi gibi olabilseydi, farklı işler yapabilir miydik? Mesela, kahve içerken kod yazan bir topluluk oluşturmak! Veya her kafenin, yalnızca yazılım geliştirme değil, aynı zamanda tasarım ve iş dünyası ile ilgili seminerler düzenlediği bir ortam… Hah, işte bunlar da olabilir. Bunu yapmak, bölgesel inovasyon olur mu? Evet, olabilirdi! Kafelerde inovasyon yapmaya başlamak mı, ne dersiniz?
Geceyi Aydınlatan Kafede İnovasyon: Bize Değişim Gerek!
Bir akşam İzmir’de arkadaşlarla buluşmuşuz, tabii ki sohbet dönüp dolaşıp yine benle bitiyor: “Bölgesel inovasyon nedir ya?” diye soruyorlar. Ben de başladım anlatmaya. İnovasyonu anlatırken, hemen aklıma geldi, “Bize de değişim gerek!” dedim. İnovasyon her zaman büyük şirketlerle, büyük projelerle yapılmaz. Bazen küçük fikirler de büyük değişimlere yol açar. Mesela, bizim küçük kafede oturup bir fikir üretmemiz, belki de İzmir’deki diğer gençleri de harekete geçirecek. Yani bölgesel inovasyon, bazen kahveyle, bazen de sadece bir fikirle başlayabilir. Ama önemli olan, bir şeyin başlangıcı olarak bizde bir kıvılcım yaratması. Hem de hepimiz, işte bu çok sıradan “kahve sohbetlerinde” inovasyon yapabiliriz! Ama bir soru var aklımda, ya biz buna da çok alıştık da, gerisi ne olacak?
Sonuç: Bölgesel İnovasyon ve Gelecek
Sonuç olarak, bölgesel inovasyon, bir bölgenin sadece ekonomik değil, sosyal yapısına da etki edebilecek bir olgu. İzmir gibi bir şehirde bile, bölgesel inovasyon sadece zeytin ya da turizmle sınırlı kalmaz. Gelişen teknoloji, fikir üretme biçimimizi değiştirebilir. Yani belki de bir gün, İzmir’deki her kafe sadece kahve değil, aynı zamanda girişimcilik için bir alan olacak. Ama o zaman, sorarım size: Gerçekten inovasyon yapabilecek miyiz, yoksa sadece alışkanlıklarımızla mı ilerleyeceğiz? Cevaplar gelecekte bizimle olacak.